INDONESIË AVONTUUR - Groepsreis - 22 dagen

INDONESIË AVONTUUR - Groepsreis - 22 dagen

Struinen door de rijstterrassen

De Gordel van Smaragd is voor velen het mooiste eilandenrijk ter wereld. Op deze reis bezoek je de twee bekendste eilanden van Indonesië: Java en Bali. Je maakt kennis met adembenemende rijstterrassen, groene theeplantages en parelwitte stranden. Ook kun je genieten van indrukwekkende tempels, dans en muziek en vooral ook van de vriendelijke, kleurrijke bevolking. De smakelijke Indonesische keuken maakt je vakantie compleet. Selamat datang!
Vanaf € 2195
Dagen:22
Groepsgrootte:6-22
Minimum leeftijd:4
Reiscode:FID
Reisinformatie

Landinformatie

Indonesie Indonesie

Achtergrondinformatie

Bevolking

Indonesië heeft een oppervlakte van 1.904.000 km² (46 maal Nederland en 60 maal België) en bestaat uit 13.667 eilanden waarvan er 6000 zijn bewoond. Kalimantan (het Indonesische deel van Borneo), Sumatra, Papua (vroeger Nederlands Nieuw-Guinea), Sulawesi en Java zijn de vijf grootste eilanden en beslaan ongeveer 80 procent van het totale landoppervlakte. Met 241 miljoen inwoners heeft Indonesië een van de grootste bevolkingen ter wereld. De bevolking is zeer ongelijk verspreid over de archipel. Ruim 67 procent van de bevolking woont op Java, Bali en Sumatra, terwijl deze eilanden maar 7 procent van de totale oppervlakte beslaan.
Een van de problemen waarmee Indonesië al jaren kampt, is de overbevolking. Door de enorme bevolkingsaanwas worden steeds hoger gelegen stukken land voor rijstbouw in gebruik genomen, waarbij de droge rijstbouw de natte vervangt. De erosie als gevolg van het verdwijnen van de regenwouden neemt onheilspellende vormen aan. Vooral op Java. De regering heeft daarom grote groepen mensen die geen land bezaten, overgeplaatst van het dichtbevolkte Java naar meer afgelegen provincies. Transmigratie is echter iets wat regelrecht indruist tegen de Indonesische cultuur. Het leven van de Indonesiër wordt bepaald door het gevoel in een gemeenschap thuis te horen. Voor de Javaan, die vaak noodgedwongen moet transmigreren betekent afscheid nemen van zijn geboortegrond, afscheid nemen van datgene wat de gemeenschap bij elkaar houdt. Door slechte resultaten en geplaagd door heimwee houden vele transmigranten het voor gezien en keren terug naar hun geboortegrond. Vaak worden ze in hun geboortedorpen echter niet meer geaccepteerd en hebben ze geen andere keuze dan zich te vestigen in de grote stad. Op sommige plaatsen heeft ‘transmigrasi’ geleid tot spanningen tussen de lokale bevolking en de overgeplaatste Javanen. Wellicht heeft het ook een bijdrage geleverd aan het streven naar autonomie in de buitengewesten, waar de bevolking in opstand komt tegen de exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen waarvan de opbrengst voornamelijk ten goede komt aan Jakarta.

De bevolking van Indonesië is onder te verdelen in ruim driehonderd bevolkingsgroepen, ieder met een eigen identiteit. De verscheidenheid van groepen is ontstaan door verschillende migratiegolven onder meer vanuit het vasteland van Azië en vanuit Afrika. In het westen hebben de mensen een typisch Maleis uiterlijk met sluik haar, een bruine huid en scherpe gelaatstrekken. De bevolking in het oosten heeft meer Melanesische trekken in de vorm van een donkere huid, krulhaar en grove gelaatstrekken. De Chinezen vormen de belangrijkste etnische subgroep.
De bewoners van de eilanden hebben in het verleden altijd nauw contact met elkaar gehad. Vooral de kustbewoners van de verschillende eilanden vertonen grote overeenkomsten in hun gebruiken en rituelen. Na 1300 versterkte de islam de gemeenschappelijke band. Het gevoel van 'Indonesische identiteit' is tegenwoordig het sterkst in de meer ontwikkelde gebieden, terwijl de geïsoleerde (en daardoor meer traditionele) gemeenschappen zich in de eerst plaats identificeren met hun eigen etnische identiteit en hun adat (traditioneel recht, de gewoonten van een etnische groep of gemeenschap).

Sumatra is een eiland met weelderige oerwouden, bijzondere planten en dieren, actieve vulkanen en onbedorven stranden. Het eiland is bijzonder rijk aan natuurlijke hulpbronnen en met de uitvoer van onder andere olie, aardgas, tropisch hardhout, rubber koffie en suiker is het eiland verantwoordelijk voor meer dan de helft van de totale Indonesische export. Sumatra is een lappendeken van bevolkingsgroepen die vooral in gemeenschappen op het platteland leven. De bekendste zijn de christelijke Bataks van Noord-Sumatra en de Minangkabau van West-Sumatra die een matriarchale samenleving kennen. Deze bevolkingsgroepen zijn al behoorlijk geïntegreerd in de Indonesische samenleving. De Kubu in Zuid-Sumatra leven nog grotendeels als hun nomadische voorouders uit de steentijd.

Java vormt het politieke en economische centrum van Indonesië. Het landschap bestaat uit een lappendeken van rijstvelden, jungle en vulkanen. Meer dan de helft van de bewoners is boer en leeft in traditionele kampongs. Het eiland is gezegend met een vruchtbare bodem die zich uitstekend voor irrigatie leent en gevoed wordt door de voedingsrijke as van de meer dan 30 actieve vulkanen die de ruggengraat van het eiland vormen. Java beslaat slechts zes procent van het totale Indonesische landoppervlakte maar er wonen ruim 120 miljoen mensen, bijna de helft van de totale Indonesische bevolking. Het eiland behoort tot de dichtstbevolkte eilanden ter wereld en het is dan ook niet vreemd dat meer dan 90 procent van de natuurlijke vegetatie is vernietigd. Het grootste deel van het resterende primaire bos wordt alleen nog maar aangetroffen in verlaten, bergachtige streken boven de 1400 meter. Praktisch alle laagland regenwouden zijn ontgonnen voor landbouwbedrijven en boomplantages. De Javanen vormen de grootste bevolkingsgroep van Java. De islamitische Sundanezen wonen in het westelijke deel en in het noordoosten leven de Madurezen. De kuststeden worden bevolkt door een mengelmoes van Indonesiërs van andere eilanden, Indiërs, Chinezen en Arabieren.

Het landschap van Bali bestaat uit majestueuze bergen en vulkanen in het binnenland, groene rijstterrassen in de heuvels en het laagland en kalkgebieden aan de kust. Witte stranden en koraalriffen omzomen het eiland. De drie vulkanen waarvan Gunung Agung (de heiligste berg) met 3014 meter de hoogste is, vormen de bronnen van alle rivieren. De bevolking leeft vooral van de rijstbouw. Samenwerking staat centraal in de Balinese gemeenschappen. De banjar, een samenwerkingsverband van families en buren in de wijk, is verantwoordelijk voor de dagelijkse gang van zaken. De subak, coöperatie van rijstboeren, coördineert de verdeling van het water voor de irrigatie van de rijstvelden en andere zaken die betrekking hebben op de landbouw en veeteelt. Bali werd al betrekkelijk vroeg bewoond en er ontwikkelde zich een Balinese hindoe-boeddhistische cultuur met een geheel eigen, hoogstaand karakter. Negentig procent van de Balinese bevolking is aanhanger van het Balinees hindoeïsme.
 

Communicatie

Post van Indonesië naar de Benelux doet er doorgaans een tot twee weken over.

Bellen kan vanuit een postkantoor of een hotel, bij commerciële kantoortjes (Wartel) of bij Telkom, de door de overheid gerunde telecommunicatiecentra. Over het algemeen zijn de verbindingen goed. De tarieven verschillen nogal. Het internationale landennummer voor Indonesië is 0062, voor Nederland 0031 en voor België 0032. In Indonesië kan met gsm gebeld worden (afhankelijk van toestel en abonnement), dat betekent echter niet dat je overal en altijd bereik hebt. In de afgelegen gebieden zal dat zeker niet het geval zijn. Informeer voor vertrek bij je provider naar de mogelijkheden en kosten.

In grote steden en plaatsen waar toeristen komen zijn internetcafés.

Eten en drinken

Het is eigenlijk verbazend dat we kunnen spreken van dé Indonesische keuken in een land van meer dan 13.000 eilanden. Toch is dat mogelijk. De basis van elke maaltijd, van Noord-Sumatra in het westen tot West-Papua in het oosten, is gekookte witte rijst (nasi putih). Zelfs bij het ontbijt wordt rijst gegeten. Meestal zijn dit restjes die opgebakken worden. Als toerist hoef je niet bang te zijn dat je de hele dag door rijst moet eten, in de hotels wordt gewoon een Europees ontbijt geserveerd. Een ander bindmiddel tussen de eilanden is het gebruik van kokos, chilipepers en inheemse kruiden en grassen. In geen enkel ander land ter wereld worden zoveel verschillende specerijen verbouwd als in Indonesië. Rijst is dan wel de basis van elke maaltijd, maar de bijgerechten variëren zowel in ingrediënten als mate van gekruidheid per eiland of regio. Hoe verder weg van het centraal gelegen Java en hoe minder gecultiveerd een eiland is, hoe minder ingrediënten er verkrijgbaar zijn. En hoe minder verfijnd de kookgewoonten zijn. Verblijf je in Kalimantan, dan zul je geregeld pens, hart en darmen op het menu vinden. Op het overbevolkte Java heeft de bevolking geen ruimte om vee te weiden en eet men veel plantaardig voedsel als tahoe en tempé. De Molukkers serveren vis en sago, want die hebben zij voorhanden. De religie van een streek heeft ook invloed op de ingrediënten. De hindoeïstische Balinezen eten als enige in Indonesië varkensvlees, terwijl rundvlees, populair in de gehele archipel, voor hen taboe is. Ook het gebruik van kruiden is per regio verschillend. Niet alleen de hoeveelheid, maar ook de diverse soorten. Gerechten uit Midden-Sumatra, uit de zogeheten Padangkeuken, zijn doorgaans zeer heet en bevatten veel gember. Op Java wordt veel milder gekookt, hier en daar zelfs zoetig, onder meer door het gebruik van gula jawa, Javaanse suiker.

Op Java onderscheidt men vier keukens: de Sundanese (West-Javaanse), de Midden-Javaanse, de Oost-Javaanse en de Madurese keuken. De delicatessen van Midden-Java zijn gebakken kip (ayam) en gudeg. Javaanse kippen zijn scharrelkippen, die gewoon overal in de dorpen rondlopen. Ze hebben daarom veel smaak in vergelijking met dieren uit de bio-industrie. De Javanen koken hun kip eerst een paar uur in een brouwsel van kruiden, specerijen en kokosmelk en frituren of bakken deze vervolgens ruim een minuut bij zeer hoge temperatuur, waardoor deze een knapperige korst krijgt. Gudeg is de specialiteit van Yogyakarta en bestaat uit jonge broodvruchten gekookt in kokosmelk en kruiden, en wordt geserveerd met buffelvlees gekookt in sambalsaus, stukken kip en ei. De religie van een streek heeft ook invloed op de ingrediënten. Balinezen eten als enige in Indonesië varkensvlees (babi), terwijl rundvlees, populair in de gehele archipel, voor hen taboe is.

Verwacht niet dat je in Indonesië een gerecht krijgt dat lijkt op wat men in Indonesische restaurants in Nederland serveert. De 'rijsttafel' is een uitvinding van de Nederlanders. Je zult die alleen in de grote hotels vinden en in restaurants waar veel toeristen komen. De meest authentieke gerechten vind je bij de warung, geïmproviseerde eetstalletjes aan de kant van de weg. De koks stomen, frituren en bakken hun gerechten in de wadjans. De prijs is hier erg laag, maar de kwaliteit kan nogal verschillen. Je kunt het best gaan zitten waar de meeste mensen zitten. Vegetariërs hebben het in Indonesië gemakkelijk. Enkele bekende gerechten zijn gado-gado en tjap tjoj (cap cai). Uiteraard wordt in dit eilandenrijk veel vis (ikan) gegeten.

Het water uit de kraan is niet geschikt voor consumptie. Overal zijn flessen gezuiverd drinkwater te koop. Evenals frisdranken en vruchtensappen. Ondanks het verbod van de islam op alcoholhoudende dranken, doen de Indonesiërs hier niet moeilijk over. Het in Indonesië geproduceerde bier, Bintang en Anker, is overal te koop, maar sterke drank is moeilijker te krijgen. Koffie (kopi) is gemaakt van de uitstekende Indonesische koffiebonen en ook thee (teh) is alom verkrijgbaar.

Feestdagen

Indonesië kent tal van nationale feestdagen en religieuze feesten (islamitische, boeddhistische, hindoeïstische en christelijke). Belangrijke nationale feestdagen zijn: Nieuwjaarsdag (1 januari); Kartini-dag, een soort moederdag (21 april); Onafhankelijkheidsdag (17 augustus); Hari Pancasila (1 oktober). Deze dag herinnert aan de vijf basisprincipes van de Pancasila: het geloof in één god; eenheid van Indonesië; beschaafde medemenselijkheid; democratie; sociale gelijkheid voor alle Indonesiërs.

De islamitische kalender is gebaseerd op de waarneming van de maan en wijkt daarom af van de telling van de westerse, Gregoriaanse, kalander. Volgens de westerse kalander schuiven de islamitische feestdagen ieder jaar een dag of tien naar voren. De ramadan (vanaf 20 juli 2012; 9 juli 2013) is het belangrijkste islamitische feest. Het feest duurt de hele negende maand van het islamitische jaar en is de vastenmaand. Tijdens deze periode eten, drinken en roken moslims niet tussen zonsopgang en zonsondergang. Vasten is een van de belangrijkste plichten van een moslim.
De ramadan kan leiden tot enig ongemak; veel restaurants zijn dicht; eten, drinken en roken in het openbaar wordt niet op prijs gesteld. Voor toeristen wordt wel gekookt en gezorgd. Het spreekt vanzelf dat je de mensen niet de ogen moet uitsteken door vlak voor hun neus te eten.
Het driedaagse suikerfeest, Idul Fitri (19 augustus 2012; 9 augustus 2013), luidt het einde van de ramadan in. Het huis wordt nog een keer gepoetst en de mensen kleden zich zo mooi mogelijk. Iedereen gaat bij elkaar op bezoek om elkaar te feliciteren met een goed volbrachte vastenperiode. Ook de armen krijgen iets extra’s. Met het suikerfeest begint het bedevaartsseizoen naar Mekka.
Het offerfeest, Idul Adha (26 oktober 2012; 15 oktober 2013), begint op de tiende dag van de laatste maand van het jaar. Andere belangrijke dagen zijn: Tahun Baru Hijriyana (15 november 2012; 5 november 2013) islamitische nieuwjaarsdag en Maulud Nabi (4 februari 2012; 24 januari 2013) de geboortedag van de profeet Mohammed.

Ook de meeste Chinese, boeddhistische en hindoeïstische en islamitische feestdagen zijn gebaseerd op een maanjaar en vallen volgens onze kalender ieder jaar op een andere datum. Het Chinees Nieuwjaar (vanaf 23 januari 2012); Balinees Saka (Balinees Nieuwjaar); Nyepi, hindoe nieuwjaar en Waisak (6 mei 2012), herdenkt de geboorte en dood van de Boeddha en wordt gevierd in de omgeving van Yogyakarta en de Borobodur.

Gewoonten en gebruiken

Indonesiërs zijn over het algemeen bijzonder vriendelijk en open. Waar je ook komt, je zult dikwijls door kinderen en zelfs volwassenen worden begroet met ‘Hello mister’ (ook als je een vrouw bent). Het stellen van allerlei persoonlijke vragen over leeftijd, salaris, religie en andere privé-aangelegenheden is in Indonesië de gewoonste zaak van de wereld. Zeker in gebieden waar weinig buitenlanders komen, heb je de kans op een oploopje als je verschijnt. De mensen willen van alles van je weten, en zullen misschien zelfs aan je huid of haar voelen om te kijken of het echt is. Word vooral niet boos, blijf rustig en verlies vooral je gevoel voor humor niet. Het tonen van kwaadheid wordt door Indonesiërs opgevat als een zwaktebod. Een glimlach is je sterkste wapen. Maak een Indonesiër nooit belachelijk in het bijzijn van anderen. Indonesiërs zijn bijzonder gevoelig voor gezichtsverlies. Slecht nieuws of ongenoegen kun je het beste onder vier ogen overbrengen.

Indonesiërs leven meer in het 'hier en nu', maken zich minder druk over de toekomst en hebben veel meer geduld. Informatie over vertrektijden kun je meestal met een korreltje zout nemen. Een veel gehoorde uitspraak zegt genoeg: jam karet ofwel elastieken tijd!

Indonesiërs zijn erg schoon op zichzelf. Ze gaan minimaal twee keer per dag in bad. Lekker schoon zijn is een favoriet onderwerp van gesprek. Indonesiërs praten net zo graag over baden als Nederlanders over het weer. "Sudah mandi?" ("Heb je al gebaad?") is tegen vier uur een veelgehoorde vraag, die vriendelijk is bedoeld.
Het Indonesische baden (mandiën) gaat anders dan in Nederland en België. Hoewel moderne huizen en veel hotels door de westerse invloed inmiddels voorzien zijn van douches, tref je ook nog vaak de traditionele mandibak aan. Ga niet in de grote bak water in de badkamer (kamar mandi) zitten, maar schep een klein emmertje water uit de bak en gooit het water over je heen. Als je eenmaal hebt gemandied, wil je vaak niet anders meer.

Indonesiërs gebruiken geen toiletpapier maar vegen zich af met water uit een fles, waarbij ze hun linkerhand gebruiken. Dit verklaart waarom je nooit iets met de linkerhand aangeeft of aanneemt en waarom je niet met de linkerhand eet. Die is immers onrein.
Hoewel Indonesiërs afwijzend staan tegen openbare blijken van genegenheid tussen een man en een vrouw, hebben ze vaak de neiging om westerse bezoekers tijdens een ontmoeting aan te raken. Vooral vrouwen willen graag een blanke huid voelen.

Indonesiërs kleden zich doorgaans netjes, ook als ze weinig geld hebben. Netjes betekent: schoon, gestreken en niet kapot. Kijk niet raar op als een Indonesiër zich meerdere keren per dag verkleedt. Hoewel men weet dat toeristen andere gewoontes hebben, op vakantie zijn en informeler gekleed gaan, verwacht men wel dat buitenlandse bezoekers rekening houden met Indonesische normen en waarden. Zij zullen dat overigens nooit direct laten blijken.
Wanneer je een tempel of moskee bezoekt, wordt verwacht dat je schouders en benen bedekt zijn. Bij moskeebezoek dienen vrouwen een hoofddoekje te dragen. Gedraag je rustig en toon respect, loop niet voor biddende mensen langs, informeer of je mag fotograferen en als er een ceremonie plaatsvindt, zorg dat je die niet verstoort. Bij het bezoek aan een tempel moet je meestal een sjaal om je middel dragen (vaak ter plaatse verkrijgbaar).
Ben je uitgenodigd voor een traditioneel feest, zoals een bruiloft, crematie of voorouderritueel, dan verwacht men doorgaans dat je net als de Indonesische aanwezigen een sarong draagt. Vrouwen kunnen aan het zwembad of strand een bikini dragen maar topless is not done. 

Meer informatie over  culturele verschillen en omgangsvorm vind je in de reisuitgave TE GAST IN Indonesie. Het boekje kost 8,95 en is te bestellen via: www.tegastin.nl.  
 

Kaarten en literatuur

Kids ver op reis; reisverhalen van avontuurlijke gezinnen
Een fraai geïllustreerd boek met dertig persoonlijke verhalen van ouders en kinderen die op reis zijn geweest in Azië, Afrika en Latijns-Amerika. Aan de hand van hun verhalen krijg je een idee wat er allemaal te beleven is, hoe het er onderweg aan toegaat en vooral hoe kinderen een verre reis ervaren. Een inspirerend boek voor het hele gezin.
Uitgave Informatie Verre Reizen, 1e druk, oktober 2005, 176 pag., ISBN 90 76888 58 2.
Het boek is verkrijgbaar in de boekhandel of te bestellen via een eenmalige machtiging op www.kidsveropreis.nl (prijs: € 23,90 incl. verzending).

Klimaat

Indonesië heeft een tropisch klimaat met twee seizoenen. Het droge seizoen (musim kemarau) is tussen april en oktober en het natte seizoen (musim hujan) tussen november en maart. In december en januari valt de meeste regen. De hoeveelheid neerslag varieert van eiland tot eiland, afhankelijk van de geografische ligging en hoogte. Op Java en Bali is de droge tijd van mei tot en met oktober. In de berggebieden valt aanzienlijk meer regen dan in de laagvlakten. In Indonesië heeft regen een andere betekenis dan in Nederland: in combinatie met de hoge gemiddelde temperatuur (het hele jaar door vrij constant 30° C) kan een regenbui juist verfrissend werken. De wegen zijn dan minder stoffig en bloemen en planten lijken extra tot leven te komen.

De beste reistijd verschilt per eiland. Op zich kun je prima in de regentijd naar Indonesië reizen. Voordeel is dat het landschap dan op z’n mooist (en groenst) is. Ga je aan het einde van de droge moesson dan heb je de ‘pech’ dat het landschap droog en kaal is. Tijdens de regentijd regent het bijna nooit de hele dag en de temperatuur blijft ook tijdens de buien aangenaam.

Klimaattabel

Houd er rekening mee dat wanneer je de bergen ingaat of vulkanen beklimt, het 's ochtends flink koud kan zijn en je een windjack of trui nodig hebt. Klimaattabel: De vier cijfers die telkens worden genoemd zijn van links naar rechts: de gemiddelde temperatuur in graden Celsius, aantal zonuren per dag, aantal dagen per maand met minimaal 1 mm-neerslag per dag en- de gemiddelde temperatuur van het zeewater.

JOGYAKARTA
Maand
T Gem
Zon
Regen
T W
Januari
29
6
15
 
Februari
26
7
17
 
Maart
29
7
15
 
April
29
8
14
 
Mei
28
8
12
 
Juni
28
8
7
 
Juli
27
8
5
 
Augustus
28
7
5
 
September
28
6
6
 
Oktober
28
6
11
 
November
29
6
12
 
December
29
6
13
 

DENPASAR
Maand
T Gem
Zon
Regen
T W
Januari
30
6
20
28
Februari
30
6
22
28
Maart
30
7
13
28
April
30
5
13
28
Mei
29
5
8
28
Juni
28
5
9
28
Juli
28
5
13
27
Augustus
28
3
7
27
September
29
2
4
28
Oktober
29
7
11
28
November
30
6
17
29
December
30
6
17
29

Landschap

Indonesië heeft ruim 18.000 eilanden die zich over 5120 kilometer uitstrekken. Ongeveer viervijfde van het gebied bestaat uit oceaan en tropische zeeën, en veel eilanden zijn niet meer dan rotsen die boven de zeespiegel uitsteken. De enorme verscheidenheid aan landschappen is een gevolg van klimatologische en geologische factoren. Zo zijn de eilanden van West-Indonesië altijd bedekt geweest met dichte tropische regenwouden, de Oost-Indonesische eilanden daarentegen zijn veel droger met zelfs savannelandschappen. Vulkanen en bergen zijn kenmerkend voor het Indonesische landschap. Van de driehonderd vulkanen in de archipel zijn er nog ruim honderd actief. De bekendste vulkaan is de Gunung Krakatau, een vulkanisch eiland tussen Sumatra en Java. De vulkanen bepalen niet alleen het landschapsbeeld maar ze voeden ook de vruchtbare bodem waarop duizenden planten- en diersoorten leven.

Religie

In Indonesië woont op dit moment de grootste islamitische gemeenschap ter wereld. Ongeveer 86 procent van de bevolking is islamitisch. Het overige deel van de bevolking belijdt het christendom (10 procent, hindoeïsme (3 procent), boeddhisme (1 procent) of animisme. Hoe verder je naar het oosten gaat, hoe meer christenen en 'overigen' je tegenkomt.

In praktijk bestaan er in Indonesië een scala aan variatie van religieuze zienswijzen en gebruiken die sterk gekleurd zijn door plaatselijke tradities welke van generatie op generatie worden overgedragen. Deze plaatselijke gedefinieerde zienswijze bepalen de structuur van elke gemeenschap en staan in Indonesië bekend als adat, de gewoonten van een etnische groep of gemeenschap. Opvallend is dat welke bevolkingsgroep dan ook vaak de verschillende religieuze beleving en de adat met elkaar combineert. Iemand die zich houdt aan de wetten van de islam, kan zich daarnaast best bezighouden met andere praktijken, zoals het branden van wierook en het brengen van kleine offers aan plaatselijke geesten.
Veel aanhangers van de islam combineren islamitische rituelen met een diepgewortelde mystiek, die teruggrijpt op de pre-islamitische tijd. Slechts een kleine minderheid hangt de orthodoxe leer aan. Indonesische moslims zijn soennieten. Vergeleken met Maleisië en zeker met het Midden-Oosten is de Indonesische islam vrij gematigd.

De meeste Balinezen belijden een vorm van hindoeïsme die zij Agama Hindu Dharma noemen. Het is een unieke mengeling van hindoeïstische en boeddhistische elementen op een ondergrond van inheemse prehindoeïstische traditie. De drie grondslagen van het hindoeïsme zijn: de kennis van de heldendichten (de Mahabharata en de Ramayana), de kennis van filosofie en theologie, en de rituele verering (puja) door middel van devotie (bakti) en offers (banten). Er zijn o.a. ceremonies voor verering van de goden, voor de doden, voor de voorouders, bij geboorten, bij het ingaan van de puberteit, rituele offergaven en uitgebreide zuiveringsrituelen. Alles bij elkaar zal een Balinees tijdens zijn leven aan letterlijk honderden rituelen en feesten deelnemen en er veel tijd en geld in investeren.


 

Taal

Op de Indonesische eilanden worden ongeveer 350 verschillende talen en dialecten gesproken. De officiële nationale taal is Bahasa Indonesia die door het merendeel van de bevolking als tweede taal wordt gebruikt naast het lokale dialect. In de toeristische gebieden kun je terecht in het Engels en sommige ouderen spreken ook nog een aardig woordje Nederlands.

Hierbij een woordenlijstje. Let er op dat je de ‘u’ uitspreekt als ‘oe’ en de ‘c’ als ‘tj’.
Welkom
Selamat datang

Goedendag
Selamat siang

Hoe gaat het met u?
Apa kabar?

Dank u wel
Terima kasih

Badkamer/ wc
Kmar mandi/ kamar ketjil

Prachtig
Bagus

Lelijk
Jelek

Tot ziens
Sampai bertemu lagi

1 satu
2 dua
3 tig
4 empat
5 lima
6 enam
7 tujuh
8 delapan
9 sembilan
10 sepuluh
11 sebalas
12 dua belas
20 dua puluh
30 tiga puluh
100 seratus
200 dua ratus
1000 seribu
miljoen sejuat

Praktische informatie

Ambassades

Indonesische ambassade in Nederland
Tobias Asserlaan 8, 2517 CK Den Haag
T +31 (0)70 310 81 00
F +31 (0)70 364 33 31
I www.indonesia.nl

Indonesische ambassade in België
Boulevard de la Woluwe 38, 1200 Sint-Lambrechts-Woluwe
T +32 (0)2 775 0120
F +32 (0)2 772 8210

Nederlandse ambassade in Indonesië
Jalan H.R. Rasuna Saïd, Kavel S-3 Kuningan, Jakarta 12950
T +62 21 524 82 00
F +62 21 527 59 77
I http://www.mfa.nl/jak

Belgische ambassade in Indonesië
Deutsche Bank Building - 16th floor, Jalan Iman Bonjol, 80, 10310 Jakarta Pusat
T +62 21 316 20 30
F +62 21 316 20 35
I www.diplomatie.be/jakartanl/

Bagage en kleding

We adviseren je om de bagage mee te nemen in een rugzak (met binnenframe) of in een weekendtas. Een koffer raden we af. Het gewicht van je bagage kan meestal beperkt blijven tot maximaal tien kilo per persoon.

Wat betreft je kleding raden we je aan om praktische kleren mee te nemen die zich makkelijk laten combineren (laag over laag). We vragen je om in je kledingkeuze respect te tonen voor de lokale cultuur. Het dragen van korte broeken en t-shirts is hier echter geen probleem.

Het is aan te raden sandalen en stevige wandelschoenen mee te nemen voor de wandeltochten die we maken. Een trui voor de avonden kan ook geen kwaad.

Denk bij het samenstellen van je bagage aan bijvoorbeeld: zaklamp, waterfles, naaigerei, wasmiddel, universeel geldige verloopstekker, reisgids, hoofdbedekking, zonnebril, zonnecreme, voldoende fotomateriaal, lakenzak, toiletartikelen, badslippers, zwemkleding, wekker, schrijfgerei, schaartje, beker en zakmes.

Electriciteit

De netspanning in Indonesië is 220 volt, een enkele keer komt 110 volt voor. Nederlandse stekkers passen op de meeste ongeaarde stopcontacten al moet je soms een beetje duwen. Stroomstoringen komen soms voor. Een verloopstekker, reservebatterijen en een zaklamp zijn zeker geen overbodige luxe. Kijk voor meer informatie over voltage en gebruikte stekkers op de website van www.kropla.com.

Fooien

In lokale eetgelegenheden is het niet gebruikelijk om een fooi te geven. In eetgelegenheden waar toeristen komen verwacht men dat wel. Afhankelijk van de mate van tevredenheid geef je 5 tot 10 procent van de rekening aan fooi. Ook is het gebruikelijk om aan gidsen en chauffeurs een fooi te geven. De chauffeur en reisbegeleider die je de hele reis met je meereizen verwachten ook een fooi, ten minste, als hij/ zij het werk naar tevredenheid gedaan heeft. Onze richtlijn voor de fooi voor de chauffeur en de bijrijder samen is € 1 per reiziger per dag. Voor de reisbegeleider onze richtlijn voor de fooi € 1 per reiziger per dag.

Bedelen komt veel voor in Indonesië. Door bedelaars geld te geven los je hun problemen allerminst op. Eerder worden ze op deze manier afhankelijk van dit soort inkomsten. De werkelijkheid achter elke bedelaar kan heel verschillend zijn. Voor sommigen is het de enige mogelijkheid om te kunnen overleven. Dat geldt bijvoorbeeld voor oude of invalide mensen. Die kun je natuurlijk een muntje geven, vooral wanneer je ziet dat de lokale bevolking het ook doet. Maar een grote groep bedelt omdat ze verslaafd zijn aan alcohol en/of drugs. Kinderen kun je in principe beter geen geld geven, hooguit fruit of iets anders te eten. Als kinderen op deze manier aan hun geld kunnen komen, zijn ze weinig gemotiveerd om nog naar school te gaan of te gaan werken.

Mogelijk word je aangesproken door kinderen die vragen om pennen of andere cadeautjes. Ga hier niet op in, het werkt opdringerig gedrag in de hand. Door in te gaan op de vraag om cadeautjes te geven help je zeker om het fenomeen in stand te houden, en dus ook om het idee in stand te houden dat toeristen niet met hetzelfde respect benaderd hoeven te worden als de lokale bevolking. Bovendien kunnen onderlinge verhoudingen verstoord worden: het kan – buiten het gezichtsveld van de gever – soms leiden tot ruzies en conflicten. Het kortdurende gevoel een kind blij te maken weegt niet op tegen de negatieve langtermijn effecten. Als je kinderen echt wilt helpen kun je beter een erkende ontwikkelingsorganisatie of een lokaal ontwikkelingsproject steunen.

Fotografie

Indonesië is een fotogeniek land, niet alleen vanwege de natuur maar vooral ook vanwege de mensen. Indonesiërs laten zich graag fotograferen. Het is soms zo ‘erg’ dat je, als je een mooie natuurfoto wilt maken, eerst een vriendelijk lachend gezicht uit het beeld moet vegen. Op hun beurt vinden Indonesiërs het leuk om jou op de foto te zetten. Schrik daarom niet als je tijdens een bezoek aan een toeristische attractie ineens wordt omringd door een groep Indonesische bezoekers die samen met je willen poseren voor hun eigen foto’s.
Als je mensen fotografeert doe het dan met respect. Mensen staan er immers niet op te wachten om slechts als foto-object te dienen. Neem dan ook de tijd om een foto te maken en toon belangstelling, bijvoorbeeld door iemand eerst te begroeten en een praatje te maken. Het werkt vaak ook ontwapenend als de digitale fotograaf laat zien wat er op het beeldschermpje te zien is. Vraag mensen altijd eerst om toestemming als je ze wilt fotograferen. Dat kan soms ook zonder woorden: door de camera omhoog te houden en met gebaren duidelijk te maken dat je een foto zou willen maken. Een positieve of een afwerende reactie is meestal eenvoudig herkend. Respecteer het als mensen liever niet gefotografeerd willen worden en blijf vriendelijk. Mensen kunnen hele goede redenen hebben om niet gefotografeerd te willen worden. Mensen kunnen zich afvragen wat er met hun afbeelding gebeurt. Soms spelen religieuze motieven een rol: men denkt dat er met een foto een stukje van de ziel wordt ontnomen. Anderen willen liever niet tijdens het werk, ongewassen of in vieze kleren op de foto. Sommige vrouwen houden er niet van om gefotografeerd te worden door vreemde mannen. Het kan ook gebeuren dat mensen alleen tegen betaling op de foto willen. Respecteer deze voorwaarde en ga in een dergelijk geval niet van een afstand stiekem fotograferen. Dit kan aanleiding geven tot agressieve reacties.

Het is verboden om vliegvelden, militaire kampementen, bruggen, overheidsgebouwen, havens en dergelijke in Indonesië te fotograferen. Vraag toestemming als je (religieuze) ceremonieën of riten wilt fotograferen. Het is vaak geen probleem, al verwacht men soms een kleine donatie. Houd je op de achtergrond, zodat niemand zich aan je stoort. Gebruik van flitslicht is meestal verboden, zoals bij tempelfestivals op Bali. Fotografeer geen badende mensen in de rivier. Ook etende mensen willen vaak niet op de foto.

Tweedaagse fotocursus
Fotografie neemt een belangrijke plaats in voor veel reizigers. Het is fantastisch magische momenten, contacten met mensen, prachtige monumenten en bizarre situaties vast te leggen. En ze vervolgens bij thuiskomst als een blijvende herinnering in te plakken, aan de muur te hangen of te verspreiden via het internet. Koning Aap organiseert een tweedaagse fotocursus waarin zowel een inleidende technische- als een beeldende kant zit. Voor meer informatie klik hier.

Geldzaken

De munteenheid van Indonesië is de rupiah (IDR). Voor één euro ontvang je 12.000 rupiah (september 2011). Kijk voor de dagkoers op: www.mijnwisselkoers.nl.
In grote steden en gebieden waar veel toeristen komen, zoals Java en Bali, kun je op veel plaatsen terecht bij een geldautomaat, aangeduid door de letters ATM. Het is echter onverstandig om alleen op je pinpas (met Maestro of Cirrus logo) te vertrouwen voor het halen van geld. Reis je naar gebieden waar weinig toeristen komen en geen grote plaatsen zijn, dan is het handig om een bedrag in euro’s achter de hand te hebben. Euro’s en Amerikaanse dollars kun je overal bij banken en wisselkantoren inwisselen. Grotere hotels, restaurants en winkels accepteren creditcards.
Als je geld wisselt bij de bank, betekent dat meestal dat je met een flink pak biljetten de deur uitgaat, die niet passen in welke portemonnee dan ook. Probeer grote coupures te wisselen in kleinere, want vaak is het moeilijk met grote coupures te betalen. Let op: dollarbiljetten van voor 2002 worden niet geaccepteerd!
Banken zijn doorgaans geopend van 8.00 tot 12.00 uur, op zaterdag tot 11.00 uur.
 

Gezondheidsvoorschriften

Voor Indonesië worden vaccinaties beslist aangeraden. Voor de actuele stand van zaken verwijzen we naar www.lcr.nl, de website van het Landelijk Coördinatiecentrum Reizigersadvisering (LCR) dat de richtlijnen uitgeeft voor vaccinaties en preventie van malaria. Reizigers uit België vinden vergelijkbare informatie op www.itg.be, de website van het Instituut voor Tropische Geneeskunde in Antwerpen.
 

Vaccineren bij je thuis!
Bij veel reizen die we aanbieden zijn inentingen tegen de belangrijkste ziekten noodzakelijk. Niet het meest leuke deel van je reisvoorbereiding maar wel onvermijdelijk. Koning Aap heeft in samenwerking met Thuisvaccinatie.nl een oplossing gevonden voor deze vaak tijdrovende klus. In plaats van dat jij naar de GGD of huisarts moet gaan, komt een huisarts bij je thuis op het moment dat het jou schikt om de benodigde inentingen te zetten.

Thuisvaccinatie.nl is een landelijk werkend vaccinatiecentrum (enkel in Nederland). Als je minstens 4 weken voor vertrek contact met hen opneemt, garanderen we dat je gebruik kunt maken van deze unieke service. Een handig alternatief voor de GGD!

Tien algemene gezondheidstips voor kids

Tip 1. Voor in het vliegtuig
Als je last hebt van reisziekte, neem dan van te voren een reistabletje in. Zorg dat je vrij door je neus kunt ademen, gebruik anders neusdruppels voor vertrek. Tijdens het opstijgen en landen van het vliegtuig voel je druk op je oren. Een kauwgum in je mond, oordopjes of een bekertje op je oren verminderen die druk. Omdat de lucht in het vliegtuig vaak heel droog is moet je vooral veel drinken. Het beste is om gewoon water te drinken. Liever niet te veel cola (prik) want daar kun je misselijk van worden. Die kans bestaat ook als je te veel snoept of te vet eet. Het is goed om af en toe wat te lopen, dat stimuleert de bloedsomloop. En probeer als het even kan ook wat te slapen.

Tip 2. Doe het rustig aan
Stress en vermoeidheid vergroten de kans op ziekte. Begin dus uitgerust en relaxed aan je reis en neem bij aankomst de tijd om te acclimatiseren. Zeker bij een jetlag kan het soms wel een paar dagen duren voordat je in het juiste ritme zit. Pas je levensritme aan en plan niet te veel activiteiten op een dag. Neem een voorbeeld aan de bewoners van het land. Zij staan meestal vroeg op, houden tussen de middag vaak een lange siësta en worden aan het eind van de middag, wanneer de zon wat minder sterk is, weer actief.

Tip 3. Pas op in de zon
De straling van zon in de tropen is bijzonder sterk, vooral tussen 11.00 en 15.00 uur. Ga dus niet zomaar in de zon zitten want dan loop je een zonnesteek op. Dat gebeurt wanneer het lichaam de warmte van de zon niet meer kwijt kan. Je voelt dan vooral hoofd en nek erg zweten. Zet dus een pet of iets dergelijks op je hoofd en smeer je goed in met zonnecrème (factor 15 of hoger), ook na het zwemmen. Vergeet je lippen niet: gebruik een lippenbalsem met UV filter!
Als je gaat zwemmen kun je het beste een T-shirtje aandoen anders ben je binnen een mum van tijd verbrand. Tijdens het zwemmen werkt het water als een vergrootglas waardoor je huid ongemerkt heel snel verbrandt. Spoel als het even kan na het zwemmen je huid af met gewoon water: de zoutkristallen die na het zwemmen in zee op je huid achterblijven, maken de kans op verbranding nog groter.

Tip 4. Houd beestjes van je lijf
In de tropen kun je allerlei lieve, leuke, mooie en enge beestjes tegenkomen zoals bloedzuigers, teken, kakkerlakken, spinnen en andere kruipers. Sommige kunnen gevaarlijk zijn maar veelal is dat niet het geval. Maak je niet al te ongerust (vaak zijn ze banger voor jou dan andersom) maar wees wel alert en probeer te voorkomen dat ze al te dicht in je buurt komen. Draag daarom altijd slippers of schoenen en controleer voor je die aantrekt even of er geen ongewenste gast inzit.
Als je een junglewandeling maakt is het belangrijk om op de paden te blijven. Graai niet in holle bomen, kuilen of struiken. Teken en bloedzuigers houd je het best van het lijf door je goed aan te kleden. Zorg dat je hele lijf afgedekt is, zet een pet op en bind je lange broek van onderen goed dicht. Gebruik eventueel ski-gamachen.
Controleer je hele lichaam regelmatig op bloedzuigers of teken. En mocht je er een vinden, verwijder deze dan voorzichtig. Teken verwijder je met een speciaal tangetje en bloedzuigers krijg je onder andere los door er tijgerbalsem op te smeren.
Als je ’s nachts onder een klamboe slaapt, heb je geen last van muggen en andere beestjes. Kruipers houd je uit je bed door de bedpoten in een bakje water (het onderste stukje van waterflessen bijvoorbeeld) te zetten.
En mocht je ondanks alle voorzorgsmaatregelen toch vervelend gebeten of gestoken worden, laat je dan controleren door een arts. Als die er niet is kun je bij plaatselijke bewoners informeren. Zij weten meestal heel goed wat er aan de hand is en wat er moet gebeuren.

Tip 5. Pas op met ijs, drankjes en fruit
Wees voorzichtig met ijsblokjes in je cola. Als ze van kraanwater zijn gemaakt kun je er buikklachten en diarree van krijgen. Als ze van gekookt of mineraal water zijn gemaakt kun je ze wel gebruiken. Ook kun je op straat beter geen ijsje kopen bij een ijskarretje. De kans is erg groot dat het ijs ontdooid is geweest waardoor het veel te veel bacteriën bevat. In schone, drukbezochte ijssalons mag je er vanuit gaan dat verpakt of schepijs wel betrouwbaar is.
Cola of limonade drink je het liefst uit een flesje. Open zelf je flesje of zie er op toe dat de verkoper/ober het voor je opent. Vraag als het kan om een rietje: het is hygiënischer en je krijgt op die manier in elk geval niet per ongeluk een wesp in je mond. Fruit ligt vaak prachtig opgepoetst in stalletjes. Maar eet het niet zonder te wassen en te schillen!
Krijg je ondanks al deze handige tips toch diarree dan is er een advies: veel drinken. Ga uit van tenminste twee liter vocht per dag. ORS is een heel goed middel tegen uitdroging als gevolg van diarree. Ook als je geen diarree hebt moet je veel drinken. Je kunt dit controleren aan de kleur van je plas. Is die donkergeel, dan heb je te weinig gedronken.

Tip 6. Smeer je goed in
Vooral in de natte periode kun je in de tropen behoorlijk last hebben van muggen. Een mug die vanaf zonsondergang tot ‘s ochtends vroeg actief is, is de malariamug. Als een malariamug je steekt, kun je heel erg ziek worden. Vandaar dat het heel belangrijk is in bepaalde landen uit voorzorg malariapillen te slikken en onder een geïmpregneerde klamboe te slapen. In sommige landen leeft een mug die een andere vervelende ziekte, dengue, overbrengt. Deze mug is juist overdag actief. Vandaar dat je moet proberen te voorkomen dat je gestoken wordt. Dat kan door kleding (liefst met lichte kleur) te dragen die je lichaam goed bedekt en je in te smeren of te sprayen met muggenolie of -melk met DEET. Door het gebruik van DEET kunnen de muggen je niet zo goed meer ruiken. Test voor je reis wel even of je niet allergisch bent voor DEET! Muggen hebben ook de neiging om op ‘lekkere’ geurtjes en felle kleurtjes af te komen. Wees daarom wat voorzichtig in het gebruik van deodorant, haargel of nagellak. Ben je toch gestoken, ga dan vooral niet krabben. Smeer snel wat zalf tegen jeuk bij insectenbeten.

Tip 7. Let op dagelijkse hygiëne
Op reis zullen toiletten er soms heel anders uitzien dan je thuis gewend bent. Je zult vaak hurk wc’s tegenkomen maar soms is er alleen maar een gat in de grond. Omdat bacteriën zich in tropische temperaturen razendsnel vermeerderen en de sanitaire voorzieningen niet zo luxe zijn als in je eigen land moet je zelf extra goed opletten. Het is heel handig om dan een flesje desinfecteergel voor je handen bij je te hebben. Hiermee kun je je handen wassen zonder water en zeep. Hou verder je nagels kort zodat er geen viezigheid onder kan komen. En blijf ook op reis je tanden goed poetsen. Doe dit bij voorkeur met drinkwater uit flessen. Het water uit de kraan is vaak niet geschikt als drinkwater.
Wanneer je een wond(je) hebt moet je het goed behandelen. Eerst schoonmaken met zeep en daarna eventueel betadine jodium erop. Plak er een pleister op om te voorkomen dat er vliegen op afkomen. Door een zorgvuldige behandeling van de wond voorkom je dat het een grote zweer wordt of dat bacteriën of virussen in je bloedbaan kunnen komen.

Tip 8. Geen tatoeages en piercings
In ontwikkelingslanden ligt het aantal mensen dat besmet is met HIV en vooral met het hepatitus B-virus aanzienlijk hoger dan bij ons. Deze virussen kunnen grote schade aan het lichaam aanrichten. Je raakt gelukkig niet zomaar besmet met deze virussen. Je kunt dan ook gewoon contact hebben met kinderen of volwassenen die je onderweg tegenkomt. Je loopt pas risico zodra er bloed van iemand die besmet is in je lichaam komt. Laat dus geen tatoeages of piercings aanbrengen. Pas ook op bij de kapper, voor het geval het scheermesje niet gedesinfecteerd is. Wees ook voorzichtig met seksueel contact. Mocht er een vakantieliefde opbloeien, gebruik dan altijd een condoom, liefst een van thuis die betrouwbaar is.

Tip 9. Aai geen dieren
Natuurlijk is het leuk om onderweg aapjes, honden en poesjes te aaien. Maar in de tropen kun je dat beter niet doen. Veel dieren zitten onder de vlooien en bovendien zijn ze vaak vals. Dat geldt vooral voor zwerfhonden. Veel van die dieren hebben ook ziektes onder de leden. Als je de dieren aangeraakt hebt, zorg dan dat je de handen goed wast. En als je gebeten bent moet je direct naar een dokter gaan voor het geval er sprake is van besmetting met hondsdolheid (rabiës).

Tip 10. Denk aan je toilettas
Zorg dat je een eigen toilettas hebt en stop deze in je handbagage voor het geval de bagage zoek raakt. Het is een beetje afhankelijk van je leeftijd wat je allemaal mee moet nemen. Hierbij een aantal suggesties: tandenborstel, tandpasta, pleisters, zonnebrandmiddel minstens factor 15, lippenbalsem met UV filter, after sun, flesje desinfecteergel, oordopjes/kauwgom en reisziektepilletjes, thermometer, anti-muggencreme met DEET, zalf bij jeuk en insectenbeten, nagelschaartje, tekentangetje, scheermesjes, maandverband of tampons (dat laatste is vaak moeilijk te krijgen)

Uit: Kids ver op reis; Reisverhalen van avontuurlijke gezinnen (ISBN 9789076888583).

Invoerbepalingen

Volwassenen personen mogen belastingvrij 200 sigaretten, 50 sigaren of 100 gram tabak en 1 liter sterke drank invoeren. Het meenemen van drukwerk dat als een gevaar voor de openbare orde en goede zeden worden beschouwd, kan problemen opleveren. Pornografie en literatuur in Chinese karakters mogen niet ingevoerd worden. Beschik je over een uitgebreide film- en foto-uitrusting, vraag dan een bewijs van invoer. Dan krijg je bij de terugreis geen problemen.

Er geldt een uitvoerverbod voor souvenirs die gemaakt zijn van beschermde dier- of plantensoorten. Tot deze soorten behoren onder meer koralen, grote schelpen, (zee)schildpadden, slangen, krokodillen, hagedissen, papegaaien, vlinders, orchideeën en cactussen. Toch worden er in Indonesië veel producten te koop aangeboden waarin (delen) van bedreigde dier- en plantensoorten zijn verwerkt: tassen, riemen, schoenen, sieraden e.d. Let er bij de aankoop van dit soort souvenirs op dat het een geldig CITES-certificaat heeft. Nederland en België zijn aangesloten bij de Washington Conventie (Verdrag over de Internationale Handel in Bedreigde Soorten, afgekort als CITES) en treden streng op tegen overtredingen. Meer informatie over de belangrijkste beschermde soorten met een opsomming van de bekendste ‘foute’ souvenirs vind je op www.wnf.nl/souvenirs of www.minlnv.nl/cites.

Tijdsverschil

Op Java en Sumatra is het in de winter zes uur later dan in de Benelux. Op Bali is dat zeven uur. In onze zomer is het tijdsverschil een uur minder.

Veiligheid

Zoals overal ter wereld moet je in de grote steden oppassen voor kleine criminelen. Ze zijn vooral actief in het gedrang op markten, in de bus en op busstations. Wat regelmatig voorkomt is oplichterij. De voorbeelden zijn legio en de regel om het te voorkomen is - in theorie - eenvoudig: geef geen geld of waardevolle zaken uit handen voor je de diensten of goederen ook werkelijk in handen hebt. Er zijn natuurlijk uitzonderingen. Het is verstandig om op je eigendommen te letten en mensen niet de gelegenheid te geven je spullen te stelen. Geld en belangrijke papieren kun je beter op je lichaam dragen, bijvoorbeeld in zakjes aan de binnenkant van je kleding of in een geldbuidel onder je kleding. Verdeel geld en documenten over verschillende plaatsen en meer personen. Stop een klein geldbedrag in je portemonnee zodat je niet al je geld kwijt bent als je zakken gerold worden. Laat geen geld of kostbare zaken los slingeren in de hotelkamer. Draag foto- en filmapparatuur in een tas of rugzak, en loop niet te koop met sieraden. Maak kopieën van belangrijke reisdocumenten zoals het paspoort, visa, vliegtickets en verzekeringspapieren. Je kunt deze gegevens ook scannen en naar je eigen mailadres sturen zodat je er in elk willekeurig internetcafé over kunt beschikken.

Actuele informatie over de veiligheid in Indonesië vind je op www.minbuza.nl, de website van het ministerie van Buitenlandse Zaken, onder ‘reizen en landen’. Ook op http://diplomatie.belgium.be, de website van het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken vind je nuttige reisadviezen.
 

Winkelen en openingstijden

Postkantoren zijn van maandag tot en met donderdag tussen 8.00 tot 15.00 uur open, op vrijdag tot 11.00 uur en op zaterdag tot 14.00 uur. De meeste winkels zijn open van 8.00 tot 20.00 uur. Sommige kleine zaken sluiten pas 's avonds laat. Veel winkels zijn ook op zondag open.

Zoek je reis

Route en andere info

INDONESIË AVONTUUR - Groepsreis - 22 dagen
loading

Reis code: GRFFID
Waardering: - Info
Groepsgrootte: 6 - 22

Reisroute
1 Vliegtuig
2 Cisarua
3 Cisarua
4 Bandung
5 Pangandaran
6 Pangandaran
7 Pangandaran
8 Yogyakarta
9 Yogyakarta
10 Solo
11 Batu
12 Bromo
13 Kalibaru
14 Lovina
15 Lovina
16 Ubud
17 Ubud
18 Sanur
19 Sanur
20 Sanur
21 Vliegtuig
22 Aankomst

Wat is inclusief

  • internationale vluchten
  • alle transport met airconditioned (mini)bus
  • ferry van Java naar Bali
  • overnachtingen in hotels met ontbijt / allemaal met zwembad (uitgezonderd Bromo)
  • Nederlandstalige reisbegeleiding
  • bezoek Taman Safari Park / angklung school / Borobudur / Ibu Harnik
  • dolfijnentour Lovina
  • entreegeld voor Taman Safari Park (zoo) / Pangandaran / Bromo
  • luchthavenbelastingen
  • brandstofheffing

Wat is exclusief

  • overige maaltijden
  • optionele excursies
  • overige entreegelden
  • fooien
  • visum
  • boekingskosten
  • bijdrage Calamiteitenfonds (enkel in Nederland)
  • vertrekbelasting
  • reis- en annuleringsverzekering

Extra
Zakgeld: 400
Eenpersoonskamer: €495,-